Oudere mensen vinden vaak dat hun geheugen achteruitgaat. Bij sommigen roept dit de angst op aan dementie te lijden. Toch is vergeetachtigheid niet specifiek voor ouderen, ook jongeren hebben hier last van. Wel is het normaal dat het geheugen verandert bij het ouder worden. Het kost bijvoorbeeld meer tijd om informatie uit het geheugen op te roepen. In het algemeen leidt ouderdom echter niet tot een grote achteruitgang van het geheugen.

Dementie is een ziekteproces dat heel sluipend begint en zich meestal langzaam ontwikkelt. Het is vaak moeilijk om aan te geven wanneer gewone vergeetachtigheid overgaat in geheugenproblemen die op dementie wijzen. Naasten, die de oudere het beste kennen, weten vaak goed dat er iets aan de hand is. Je kent immers de gewoonten van de oudere, je weet wat iemand altijd kon onthouden en wat niet. Je merkt wanneer iemand zich anders gaat gedragen, zaken door elkaar haalt en vaker onredelijk boos of verdrietig is.

Wat er precies aan de hand is, is meestal lastig vast te stellen. Als er vraagtekens zijn over het geheugen bij een oudere is het goed dat daar onderzoek naar wordt gedaan. Er kan van alles aan de hand zijn, waardoor het misschien lijkt dat een oudere gaat dementeren, maar in werkelijkheid is er misschien iets heel anders aan de hand. Een vitaminetekort, urineweginfectie of depressie kan bijvoorbeeld ook verwardheid veroorzaken die meestal goed behandelbaar is. Soms is er sprake van overmatig alcoholgebruik, infectieziekten, schildklierafwijkingen, verkeerd of overmatig medicijngebruik, die geheugenproblemen veroorzaken. De huisarts is de eerst aangewezen persoon om onderzoek te verrichten en een diagnose te stellen.

Het is zaak dit onderzoek zo snel mogelijk in gang te zetten. Wat blijkt is, dat vroegtijdige begeleiding en behandeling een positief effect kunnen hebben. In de praktijk kunnen daarmee vele kwalitatieve en zelfstandige jaren gewonnen worden. Crisissituaties kunnen voorkomen worden, evenals overbelasting van de mantelzorgers.

 

Dementie is geen ziekte, maar een verzameling van symptomen. Er wordt daarom wel gesproken over het dementiesyndroom, dat veroorzaakt wordt door een verscheidenheid van al of niet onomkeerbare aandoeningen en omstandigheden. Het dementiesyndroom is een belangrijk gezondheidsprobleem, dat vooral oudere mensen treft.  Door de toenemende vergrijzing en daarmee de toename van het aantal zeer oude mensen (van 75 jaar en ouder), zal het aantal dementerenden in de nabije toekomst steeds groter worden.

Het gemeenschappelijk kenmerk van dementie is de geheugenstoornis. Daarnaast zijn er andere verschijnselen die veranderingen in het gedrag van de oudere veroorzaken en uiteindelijk lichamelijke defecten tot gevolg hebben. De verschijnselen zijn afhankelijk van de plaats van de hersenbeschadiging. Er blijkt altijd sprake te zijn van geheugen- en inprentingsstoornissen, oriëntatiestoornissen en een algemene achteruitgang van de verstandelijke vermogens op.

Daarnaast kunnen er andere stoornissen optreden als:

• Karakterveranderingen
• Emotionele labiliteit
• Hallucinaties en wanen
• Blijven hangen in woord, onderwerp of handeling
• Opvullen van het geheugen met verzinsels
• Verzamelen van spullen
• Gebrek aan inzicht in de eigen situatie
• Weigerachtig gedrag
• Niet meer beoordelen wat fatsoenlijk is
• Agressie
• Achterdocht
• Zwerfdrang
• Apathie of juist rusteloosheid
• Problemen in het dagelijks handelen
• Problemen met het gebruiken en uiten van taal

   

Er zijn verschillende vormen van dementie: ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie en nog een aantal andere vormen.

 

Tussen de 60 en 70% van het  aantal mensen met dementie lijdt aan de Ziekte van Alzheimer. Deze ziekte heeft een progressief verloop: er is een geleidelijke achteruitgang tot de dood volgt. Het verloop is afhankelijk van het individu en de omstandigheden. Het kan betrekkelijk snel gaan, maar ook heel lang duren. Het gemiddelde verloop is 6 tot 8 jaren.

 

Bij ongeveer 15% van het aantal dementerenden is er sprake van een vorm van vasculaire dementie. Na de ziekte van Alzheimer is dat de meest  voorkomende vorm van dementie

 

Bij ongeveer 15-25% van het aantal dementerenden is er sprake van een andere vorm van dementie  (volgt meer)